1.AMAÇ
6331 SAYILI
İŞ KANUNU ‘a göre İşverenlerin ve işçilerin yükümlülükleri:
İşverenler
işyerlerinde İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ’ nin sağlanması için gerekli her türlü
önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de İŞ SAĞLIĞI VE
GÜVENLİĞİ konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler.
Bunun
ilaveten 6331 Sayılı İş Kanununa istinaden çıkartılan iş sağlığı ve iş
güvenliği ile ilgili tüzük ve yönetmeliklere aynen uyulacaktır.
1.1 GENEL KURALLAR
1.
İşçiler kendi yetkisi ve amirlerinin bilgileri
dışında başka bir iş yapmayacaklardır
2.
Çalışma alanı sınırları içerisinde alkollü içecek
içmek, bulundurmak uyarıcı ve uyuşturucu her türlü madde bulundurmak ve
kullanmak kesinlikle yasaktır.
3.
Görevini yaparken meydana gelecek her türlü arıza
ve aksama derhal yetkiliye bildirilecek, bakım ve onarım işlerini ilgili kişi
veya ekipler yapacaklardır.
4.
İşçiler, görev yerinden izinsiz olarak kesinlikle
ayrılmayacaklardır.
5.
İşyerinde çalışmayanların işyerine izinsiz
girmeleri yasak olup, misafir ve diğer kişilerle ancak ziyaretçi kabul yerinde
görüşülecektir.
6.
İşyerinde kablo ve elektrik aksamına
dokunulmayacak, karıştırılmayacak ve elektrik panolarını ilgiliden başkası
açmayacak ve kapamayacaktır.
7.
İşyerinde, çalışanlar kendilerine verilmiş olan
kişisel korunma araçlarını sürekli olarak kullanacaklar, her kullanımdan önce
sağlamlığını kontrol edecekler, düzenli olarak bakımını yapacak ve
temizleyecekler, kaybolmaması için gerekli önlemleri alacaklar ,
arızalandığında yenisi ile değiştirmek üzere amirlerine başvuracaklardır.
8.
İşyerinde bulunan vinç, kule vinç, kaldırma
araçları ve servis, nakliye, forklift, iş makineleri v.b. gibi muharrik
araçların hareket alanı içinde kesinlikle bulunulmayacak, kaldırılan yükün
altında durulmayacaktır. Yük ve malzeme taşıyan araçlara binmek, asılmak
kesinlikle yasak ve tehlikedir.
9.
Vinç yardımı ile kaldırılan yüklere elle müdahale
edilmeyecek, bu iş için yük üzerine kılavuz
halat bağlanacak ve bu halat yardımıyla yüke yön verilecektir.
10. Düşmeye
engel olacak şekilde sağlam korkuluğu bulunmayan geçit ve platformlarda
durulmayacak, geçilmeyecek, düşme tehlikesi olan bölgeye korkuluk yapılacaktır.
Korkuluk yapılamayan ve 1.2 metreden
(bir metre 20 santim) yüksek yerlerde yapılan çalışmalarda emniyet kemeri
kullanılacaktır.
11. İş
yaparken kesinlikle arızalı tezgah, takım, alet ve malzeme kullanılmayacaktır.
12. İşçiler
işyerinde kendilerini ve başkalarını tehlikeye sokabilecek oynama, şaka yapma,
itişme v.b. gibi şahsi taşkınlıklarda bulunmayacaklardır.
13. Kullanılan
takım, alet ve araçlar iş bitiminde derhal yerine konulacaktır.
14. İş
yerinde bulundurulan belirli yerlere konulacak, artık ve hurda malzemeler
çalışanlara çarpıp düşmelerine neden olmayacak veya çalışanın üzerine
devrilmeyecek şekilde istiflenecek, gelişigüzel malzeme bırakılmayacak ve atılmayacaktır.
15. İşçiler,
çalıştıkları bölgelere ana yolu takip ederek gidip gelecekler, kestirme yol
aramak için kendi bölgesi dışındaki sahalardan kesinlikle geçmeyeceklerdir.
16. İş
yerinde hiçbir işçi, gelişigüzel dilediği yerde yemek yemeyecek,sigara içemiyecek,
dinlenmeyecek ve uyumayacaktır.
17. Park
halindeki nakliye ve iş makinelerinin altında veya yanında hiç kimse
dinlenmeyecek, uyumayacaktır.
18. İş
yerinde işletme içi trafik kurallarına uyulacak, trafik güvenliği tam olan araç
kullanılacaktır.
19. İşçiler,
elbiselerinde keskin ve sivri uçlu takım ve aletleri taşımayacaklardır.
20. Merdivenlerin
üstünde veya yüksekte bulunan çalışma yerlerinde takım, alet veya herhangi bir
eşya bırakılmayacaktır.
21. İşçiler,
elbiselerinin tozunu almak amacıyla olsa bile ne kendi üzerlerine ne de iş
arkadaşlarına basınçlı hava tutamayacaktır.
22. Kırık
parçalar, sivri eşyalar, yağlı veya tinerli bezler, ancak bunlar için ayrılmış
özel atık kaplarına atılacaktır.
23. Asit,
soda suyu gibi cildi tahriş edici sıvıları, damacanalardan, fıçılardan v.s.’den
dökerken özel el pompası veya pipet ile kullanılacak,ancak pipet kullanırken de
ağız asla kullanılmayacaktır.
24. Hiçbir
kimyasal madde tanımlanmamış kapların içinde muhafaza edilmeyecek, çalışma
alanı içerisinde uygun yerlerde depolanacaktır.
25. İşçiler,
ellerini kesinlikle benzin veya benzeri çözücü sıvılarla yıkamayacak, işyerince
verilen temizlik malzemesi kullanılacaktır.
26. İşçilerin
güvenliği için gerekli yerlere asılmış uyarı levhalarının anlamı amirleri
tarafından işçilere öğretilecektir.
27. Herhangi
bir kaza anında işçi önce canını, sonra çalıştığı makineyi daha sonra yapmakta
olduğu işi kurtaracaktır.
28. Çalışma
alanı içerisindeki her türlü emniyetsiz durum ve davranış derhal bağlı
bulunulan ilk amire haber verilecek ve giderilmesi sağlanacaktır.
29. İş
yerinde önce İŞ GÜVENLİĞİ sonra İŞ KURALI geçerli olacaktır.
SICAK
ÇALIŞMA
- Tüm bu çalışmalar açık alev ve kıvılcım yaratacak
her şey sıcak çalışma kapsamına girer.(Kaynak, oksijenle kesme, taşlama
vs.) ve bu çalışmalar izine bağlıdır, bu kapsama giren tüm çalışmalar
öncesinde ‘’Sıcak Çalışma İzin
Formu’’nu kullanarak sıcak çalışma izni alınması gerekir. Sıcak
çalışma izin belgesine tümüyle uyulması zorunludur.
- Sıcak çalışmaya başlanılmadan önce sıcak çalışma
izin formu işi yapacak olan firmanın formeni tarafından doldurulur.
- Sıcak çalışma formu doldurulduktan sonra işi
yapacak olan firma formeni ile İSİG Koordinatörü çalışma alanı güvenliğini
kontrol eder.
- Uygunsuzluk tespiti halinde uygunsuzluk giderilene
kadar sıcak çalışma formu imzalanmaz ve çalışmaya başlanılmaz.
- Sıcak çalışma alanında tedbir alındıktan sonra iş
izni imzalanacaktır.
- Yarıçapı 11 metre olan dairenin içinde yanıcı,
parlayıcı ve patlayıcı bir madde yoksa, sıcak çalışma sakıncalı değildir.
Gerekli önlemin dışında ekstra bir önleme gerek yoktur.
- Parlama veya patlama riski varsa kaynakçının
yanında yangın söndürme tüpü ve bir gözlemci bulunmak zorundadır.
- Sıcak çalışma yapılan ortamda parlama veya patlama
riski var olan durumlarda gözlemci iş bitene kadar elinde yangın tüpü
bulundurmalı ve devamlı çevreyi parlama tehlikesine karşı kontrol
etmelidir. İş bitiminde 15. dakika sıcak çalışma yapılan ortamdan
ayrılmamalı ve kontrol etmelidir.15 dakika sonra ikinci bir kontrol için
tekrar çalışma alanına dönmelidir.
- Sıcak çalışma yapılan alandaki riskli bölgeler,
gerektiği durumda yanmaz branda ile kaplanacaktır.
- Sıcak çalışma öncesinde zemin kontrolü yapılır,
gerekirse zemin ıslatılacaktır.
- Kaynak yapılan yerde karşılıklı açılan aralıklardan
doğal havalandırma yapılmalıdır. Eğer doğal havalandırma yetmiyor ise şartlı
(egzost fan sistemli)
havalandırma yapılmalıdır.
- Sıcak çalışma yapılan alana kontrolsüz alev veya
kıvılcım çıkarabilecek ekipmanların (çakmak vb.) sokulması yasaktır.
- Sıcak çalışma yapılacak ortam düzenli ve temiz
olmalıdır. Eğer tozlu bir ortamda çalışılacaksa toz ortadan
kaldırılmalıdır.
- Sıcak çalışma yapılacak yerde yangın söndürücü ve
mümkünse yangın hattına bağlı su hortumu hazır bulundurulmalıdır. Yangın
tüpünün dolu olduğu kontrol edilmelidir.
- İşe başlamadan sıcak çalışma formu okunmalı, belirtilen
kişisel koruyucu ekipmanlar takılmalı, alınmış tedbirler uygulanmalıdır.
- İş bitiminde çalışan ekipmanlarını toplamalı,
etrafı kontrol etmeli, temizliğini yapıp alanı ekipmanlarıyla
boşaltmalıdır.
- Kaynakçılar, kaynaklı imalat esnasında kaynakçı
önlüğü takmalıdır.
YÜKSEKTE
ÇALIŞMA
A- Merdivenler
- Merdiven yapımında kullanılan malzemelerin üzerinde
budak, çatlak, çürükler, kurt yenilikleri, budak delikleri vb.
olmayacaktır.
- Basamak aralıkları maksimum 30 cm
olacak ve basamak araları eşit olacaktır.
- Boyları 3m ye kadar olan merdivenlerin yere basan
ayakları arasındaki mesafe 30 cm den
az olmayacaktır
- Seyyar merdivenlerin boyu 9 m’den fazla olmayacaktır. 1.2 metre den yüksek merdivenlerde çalışılırken düşmeyi
önleyici emniyet kemeri kullanılacak. Emniyet kemeri sabit yapı
elemanlarına bağlanacaktır ( kolon, kiriş vb.)
- Merdivenler, çalışmaya başlanılmadan önce üst ve
alt başlarından sabitlenecektir.
- Merdivenlerin açısı, merdivenin dayandığı yüzey ile
merdivenin alt ayaklarının arasındaki uzaklık merdiven uzunluğunun ¼ ü
(75°) kadardır.
- Merdivenlerin ayaklarına kaymayı önleyici pabuçlar
takılacaktır.
- Merdivenlerin son üç basamağı çıkılacak zeminin
üzerine taşmalıdır.
- Merdivenlerin son
3 basamağı kesinlikle kullanılmamalıdır.
- Merdivende
çalışacak kişinin beli, merdivenin dik bileşenleri arasından çıkmamalıdır.
- Merdiven
kullanımında 3 nokta kuralına uyulmalıdır.(iki ayak ve bir elin
merdivene temas etme durumu, iki el ve bir ayak)
- Merdivene
yüzü dönük çalışılmalı
- Merdiveni
kullanacak birinin yanında mutlaka merdiveni tutacak biri olmalı
- Arızalı, kırık, gevşek merdivenler kesinlikle
kullanılmayacak, bu tip merdivenler tespit edildiğinde yetkili personele
haber verilecektir.
B- İskele ve Platformlar
a-
Çelik borulu iskeleler
- İskelelerin
kurulması ve sökülmesi bu konuda eğitim almış personel tarafından
yapılacaktır.
- İskele
kurulan cepheye sabitlenecek ve cephe ile iskele arası maksimum 10 cm olacak.
- İskele
ayaklarının bastığı zemin sağlam ve düzgün olacak, iskele ayaklarının
zemine gömülmesini engellemek için uygun ayaklar konulacaktır.
- İskeleye
çıkış için kullanılacak olan merdiven iskele içinden konulacak ve iskeleye
sabitlenecektir.
- Çalışılacak
alan veya geçiş noktaları 5x20 kalas veya çelik platformlarla
boşluk bırakılmadan kapatılacak, yan kirişlerden dışarıya taşan kalas
uçları sabitlenecek, kiriş borusuna denk gelen kalasın önüne ve arkasına
çıta çakılarak kayması engellenecek.
- Platform
etrafında en az 10 cm
yüksekliğinde eteklik bulundurulacak.
- İskele
dikmeleri arası çapraz bağlantıları eksiksiz olacak.
- Çalışma
alanı ve geçiş yollarının etrafı 60cm de ve 110 cm de çift sıra
korkuluk bulunacak.
- İskele
sökümüne yukarıdan başlanacak ve sökülen parçalar halat yardımıyla aşağıya
indirilecektir.
TAVAN VİNÇ KULLANIMI
1.
Vinçleri kullanırken yukarıda
kimsenin olup olmadığını kontrol et.
2.
Halatın sağlamlık kontrolünü yap,
kapasitenin üzerinde yükleme yapma.
3.
Acil stop butonunu (kırmızı
butonu) açıp kullan ve işi bitince basıp kapat.
4.
Kaldırma düğmesine basarken
indirme düğmesine basma.
5.
Kedinin sağa gidiş düğmesine
basarken sola gidiş düğmesine basma.
6.
Köprü ileri giderken geri geliş
düğmesine basma.
7.
Kova vince takılı iken, kova
vibratörü kablosunun takılma esnasında acil stop butonunu kapalı tut.
8.
Kova vibratörünün kablosu
sökülürken acil stop butonu kapalı tut.
9.
Vinçleri birbirine vurma,vinçle
malzemeyi yukarıya kaldırırken kaldırma makarasının kedi tamburuna çarpmamasına
dikkat et (gözle kontrol edilecektir)
10. Herhangi bir arıza durumunda derhal elektrik grubuna bildir.
11. Yükleri düşey olarak kaldırılıp indir, yükleri çektirerek kaldırma.
12. Vincin kaldıracağı yükün tamamen serbest durumda olduğunu kontrol et.
13. Yük kaldırılırken veya indirilirken kimse altında bulundurulmayacak.
14. Vinçle insan taşıma.
15. Yüklerin dengeli kaldırılmasına azami dikkat ve itina göster, sapanların
kancadan kaymaması için gerekli önlemleri al.
16. Sapanla kaldırılması mümkün olamayan yükleri özel sepet veya özel
kancalar vasıtası ile emniyetli şekilde kaldır.
17. Malzemelere elle müdahale edilmeyecek, Kılavuz Halat kullanılacak.
18. Vinç aracı ile yapılan taşıma, montaj ve demontajdan sorumlu elemanın
talimatı ve işareti olmadan vinci hareket ettirme.
19. Ağırlığı bilinmeyen yükler yüklenmeyecek ve kaldırılmayacaktır.
20. Yükün kaldırılması sırasında kaldırma kancasının her istikamette düşey
hareket edeceği kontrol edilecek yanal çekmeye müsaade edilecektir.
21. Kancada yük asılıyken vinç terkedilmeyecektir.
22. Rüzgârlı havalarda rüzgâr
hızının 50km/h’den fazla olması halinde çalışma
yapılmayacaktır.
23. Yapılan tüm çalışmalarda kişisel koruyucular ( baret, eldiven, çizme vb.
) kullanılacaktır.
24. Tonaja göre kaldırma aparatını vince tak.
25. Kaldırma aparatını malzemeye tak.
26. Stop butonunu aç, istenen yere veya araca kumanda tuşlarını kullanarak
taşı.
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM KULLANIMI
A. Her personel yaptığı
işe uygun, risk analizinde belirtilen kişisel koruyucu ekipmanı kullanacaktır
B. İşe başlamadan önce,
kullanılan Kişisel Koruyucu Donanımlar kontrol edilecektir.
C. Kullanılan kişisel
koruyucu ekipmanlar koruyucu özelliğini yitirdiğinde yenisi ile
değiştirilecektir.
D. Kullanılan her türlü
kişisel koruyucu ekipman CE ve EN standartlarına uygun olacaktır
E. Bir kişisel koruyucu
donanım başka bir işçinin kullanımına verildiğinde, KKD iyice temizlendikten
sonra personele verilecektir.
F. Her türlü çalışmalarda
baret, çelik burunlu ayakkabı, parçacık gözlüğü ve eldiven kullanılacaktır.
G. Baretler
- İnşaat alanında kullanılması zorunlu kişisel
koruyucu donanımdır.
- Her kullanım öncesi gözle kontrol edilmelidir.
- Deforme olmuş baretler kesinlikle kullanılmayacaktır.
- Her kullanım sonrası temizlik ve bakımı
yapılacaktır.
- Baretler her 5 yılda bir değiştirilecektir.
H. Çelik Burunlu Ayakkabılar
- İnşaat alanında kullanılması zorunlu kişisel
koruyucu donanımdır.
- Her kullanım öncesi gözle kontrol edilmelidir.
- Ayağa tam olarak giyilmeli, arkasına
basılmamalıdır.
- Yırtık, eski ayakkabılar giyilmemeli, yenisi ile
değiştirilmelidir.
- Ayakkabılar her yıl değiştirilmelidir.
I. Eldivenler
- İnşaat alanında kullanılması zorunlu kişisel
koruyucu donanımdır.
- Her kullanım öncesi gözle kontrol edilmelidir.
- Temiz elle giyilmelidir.
- Yırtık, delinmiş veya eskimiş eldivenler kesinlikle
kullanılmamalı, yenisi ile değiştirilmelidir.
- Eldivenlerin yapılarında değişiklik yapılmamalıdır.
- Çalışmanın niteliğine göre uygun eldivenler kullanılmalıdır.
İ. Yüz / Göz Koruyucuları
- İnşaat alanında kullanılması zorunlu kişisel
koruyucu donanımdır.
- Her kullanım öncesi gözle kontrol edilmelidir.
- Camları kırılmış, çizilmiş, çatlamış koruyucular
kesinlikle kullanılmayacaktır.
- Kirlendiği zaman yıkanmalı ve kurulanmalıdır,
çalışma günü sonunda poşetlerine veya kutularına konularak muhafaza
edilmelidir.
- Kullanılmaz hale gelen gözlük, yüz siperi vb.
ekipmanlar yenisi ile değiştirilecektir.
J. Emniyet Kemerleri
- Zeminden 2
metre yükseklikte ve düşülebilecek kenara 3 metreden daha yakın
çalışma alanlarında kullanımı zorunlu koruyucu donanımdır.
- Her kullanım öncesinde gözle aşınma, uç bağlantı
elemanları kontrol edilmelidir.
- Herhangi bir deformasyon tespit edildiğinde
kullanılmamalıdır.
- Emniyet kemeri belirlenmiş sabit noktalara, sağlam
yapı elemanlarına (kolon, kiriş vb.),içinden tehlikeli sıvı geçmeyen kalın
borulara, çelik konstrüksiyon elemanlarına bağlanmalıdır.
- Emniyet kemeri ile bir kez düşülüp askıda
kalındığında tekrar kullanılmamalı yenisi ile değiştirilmelidir.
EL
ALETLERİ KULLANIMI
1. İşyerinde kullanılacak el aletleri
yapılacak işe uygun kaliteli malzemeden yapılmış, olacak ve yalnız yapımına
özgü işlerde kullanılacaktır.
2.
Sert metalden yapılmış olan saplı el aletleri
kullanılmayacaktır.
3.
El aletlerinin sapları ile başları iyice sabitlenecek,
kauçuk tampon uygulanacaktır.
4.
El aletlerinin ahşap sapları, budaksız, iyi cins ve
elyaflı ağaçtan, uygun biçim ve boyutta kenarları yuvarlatılmış, kıymıksız ve
düzgün yapılmış olacaktır.
5.
Yeteri kadar bakımı yapılacak, temiz ve bakımlı olması
sağlanacaktır.
6.
Kullanmadan önce ve sonra sağlamlığı kontrol
edilecektir.
7.
Kullanmadan önce eldivenler ve eller kayıcı
maddelerden/yağlardan arındırılacaktır.
8.
Arızalı el aletleri kesinlikle kullanılmayacak,
yenisiyle değiştirilecek veya tamir edilecektir.
9.
El aletleri atarak verilmeyecek, elden ele
verilecektir.
10. El
aletleri kesinlikle cepte taşınmayacaktır.
11. El
aletleri çalışma sırasında kendimizden yüksek bir yere konulmayacaktır.
12. Kesici
aletler taşınırken veya elden ele verilirken uygun kılıf, askı veya muhafaza
içinde bulundurulacaktır.
13. Keskiler,
zımbalar ve benzeri aletlerde keski ağızları ve zımba burunları, yapılacak işe
uygun biçimde daima keskin olacak ve bunları kullanırken uygun siper ve
paravanalar bulundurulacaktır.
14. Eğe
ve törpülerin metal bileziği olan ahşap sapları olacak ve bunlar sapsız
kullanılmayacaktır. Eğer sapsız kullanılması gerecekse punta tarafından iki
elle tutularak kullanılmalıdır. Sapları metalden olan eğe ve törpüler
kullanılmayacaktır.
15. Törpülerin
ucunu temizlemek için törpü temizleme fırçası kullanılacaktır.
16. Törpülenecek
nesneler mengene ile sabitlenecektir.
17. Penseleri
nesnenin etrafını kavrayarak kullanılmasına dikkat edilecektir.
18. Gerilmiş
durumdaki metaller için uzun saplı penseler kullanılacaktır.
19. Penselerin
izoleleri kırık ve çatlak olmayacaktır.
20. Tornavidalar
kontrol kalemi yerine kullanılmayacak, başına çekiçle vurulmayacak, delik
delmek, vida dışındaki nesneleri sıkıştırmak gibi işlerde kullanılmayacaktır.
Yalnız kendine özgü işlerde kullanılacaktır.
21. Uygun
vida için uygun tornavida kullanılacaktır.
22. Parça
avuç içinde sıkıştırılarak tornavida kullanılmayacaktır.
23. Çekicin
baş kısmı tam keskin köşeli olmayıp, 1-2 mm yuvarlatılmış olacaktır.
24. Anahtarlar
çekilerek kullanılacaktır.
25. Somuna
uygun anahtarlar kullanılacak, dişler somunu iyice kavrayacak şekilde ve
kendine özgü işlerde kullanılacaktır.
26. Sıkma
veya takma işlerinde standart anahtarların uçlarına boru takılarak
uzatılmayacaktır.
27. Boru
anahtarların çene ve dişleri keskin ve yağsız olacaktır.
28. Mandren
anahtarları yuvasına gevşek oturacak, kendiliğinden düşebilecek şekilde olacak,
zincir, ip veya benzerleriyle bir yere bağlanmış olmayacaktır.
ELEKTRİKLİ EL ALETLERİ
1.
Elektrik işlerinde kullanılacak el aletlerinin
sapları uygun biçimde yalıtılmış olmalıdır. Herhangi bir uygunsuzluk durumunda
yetkili kişilere bildirilecektir.
2.
Elektrikli el aletleri iyi muhafaza edilecek ve her
an işe hazır şekilde bulundurulacaktır.
3.
Elektrikli el aletleri kendine özgü işler için ve
kapasiteleri içinde aşırı zorlamadan kullanılacaktır.
4.
Taşınabilir elektrikli el aletlerinin tutamakları
yeterli cins ve kalınlıkta akım geçirmeyen madde ile kaplanmış olacaktır.
Herhangi bir uygunsuzluk durumunda yetkili kişilere bildirilecektir.
5.
Üzerlerinde devreyi kapalı tutmak için sürekli olarak
kullanılacak yaylı devre kesicileri sağlam/arızasız olmalıdır. Herhangi bir
uygunsuzluk halinde yetkili kişilere bildirilecektir.
6.
Elektrikli el aletleri kullanılmadan önce kontrol
edilecektir. Topraklaması arızalı, motoru fazla kıvılcımlı, priz, fiş, anahtar
ve bağlantı kabloları arızalı olanlar kullanılmayacak ve Yetkili kişilere
bildirilecektir.